Home
Informatie, bestuur
Nieuws
Jeugdschaak
Wedstrijden teams
Interne competitie
De analyse van Kees
Reageren op analyse
partijmoment/analyse
Toernooien
Partijen
Foto's
Agenda
Contact
Archief


 

  

Een warm pleidooi voor het opheffen van het ellenlange rokade verbod

 

De ellenlange rokade, notatie: 0-0-0-0, is ongeoorloofd (onreglementair) op grond van een paar artikelen in de FIDE-regels. De acht verticale kolommen van velden worden namelijk ‘lijnen’ genoemd en de acht horizontale reeksen van velden ‘rijen’. Er staat in de FIDE-regels dat de rokade een zet is met een koning en toren van dezelfde kleur (of beide wit of beide zwart) op dezelfde rij. Gelet op het slot van de vorige zin 'op dezelfde rij' is een 'lijn-rokade' dus niet geoorloofd, maar wel: een ‘rij-rokade’. Toegestaan zijn zowel de korte, notatie 0-0, als de lange rokade, notatie 0-0-0.

Het is mij volstrekt onduidelijk waarom de ellenlange rokade niet is toegestaan.

Dit staat nog los van het feit dat ik denk dat de ellenlange rokade in een reguliere schaakpartij niet zal voorkomen…

Wat is een ellenlange rokade eigenlijk?

Laat ik een voorbeeld geven:

De witte koning staat op e1 en is gedurende de partij niet van zijn plaats geweest.

Vervolgens promoveert wit met de zet e7 – e8 een pion tot toren.

Nu is de situatie ontstaan dat de witte koning en de witte toren op e8 gedurende de partij niet van hun plaats zijn geweest. Dit maakt de ellenlange rokade dus tot een optie. Waarom niet? Waar is de FIDE bang voor?

Nogmaals dit is mij volstrekt onduidelijk.

Het zou toch prachtig zijn als de ellenlange rokade nu wel zou worden toegestaan. Romantisch schaak. Om in weg te dromen.

Deze rokade gaat natuurlijk als volgt:

De witte koning wordt twee velden naar boven verzet, dus naar e3 en vervolgens wordt de witte toren over de witte koning verzet naar veld e2.

 

Graag zie ik reacties van schakers en schaaksters tegemoet die denken mijn pleidooi onderuit te kunnen halen.

 

Zie bijvoorbeeld voor verdieping in deze materie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Rokade

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Een partij uit de gedroomde match tussen Hans Ree en Benjamin Bok

 

Zie voor informatie over beide spelers:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hans_Ree

https://nl.wikipedia.org/wiki/Benjamin_Bok

 

Wit:       Hans Ree

Zwart:   Benjamin Bok

 

1. d2 – d4            Pg8 – f6

2. c2 – c4             e7 – e5

Het Boedapestgambiet; wie kent het niet?

3. d4 x e5            Pf6 – g4

4. Pg1 – f3          Lf8 – b4 +

5. Pb1 – d2         Dd8 – e7

6. g2 - g3             Pg4 x e5

7. a2 – a3            Pe5 – d3 +

en stikmat.

Definitie: Er is bij het schaken sprake van een stikmat als de koning schaak staat, alle vluchtvelden door zijn eigen stukken zijn geblokkeerd en het schaak niet kan worden opgeheven. De koning stikt als het ware, en staat schaakmat. Aangezien alleen een paard over andere stukken kan springen, kan stikmat alleen door een paard worden gegeven.

Op zijn zevende zet schoot Ree een bok.

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Personen, die zijdelings met het schaakspel te maken hebben

 

Elias Canetti

 

Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Elias_Canetti

Een van zijn boeken is ‘Die Blendung’.

Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_Martyrium

De oorspronkelijke titel van dit boek is: Die Blendung. In 1935 door Elias Canetti geschreven.

“Eenmaal in de grote boze buitenwereld trekt hij met onder andere Fischerle op, een dwerg die wereldkampioen schaken wil worden.” Hij was dus een visionair, die lang voordat Fischer wereldkampioen zou worden de naam Fischerle bezigde.

Ik ben lang geleden door Schalk van Dam op het bestaan van dit boek gewezen. Schalk was lang geleden lid van onze schaakclub. Een heel prettige en bescheiden persoon. Helaas had hij al op vrij jonge leeftijd last van hartklachten. Hij is helaas niet oud geworden.

De nazi’s verboden dit boek. Daarom is het na de tweede wereldoorlog pas bekend geworden.

 

 

Marcel Duchamp

 

Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Marcel_Duchamp

“Nadien gaf hij de kunst op om niet onverdienstelijk te gaan schaken, waarin hij zelfs een grootmeestertitel behaalde.”

https://www.maxpam.nl/archief/duchamp.html

 

 

Stefan Zweig: Schachnovelle

 

In mijn HBS-tijd kreeg ik ‘Schachnovelle’ als Duitse literatuur voorgeschoteld.

Zie voor de schrijver: https://nl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Zweig

Dit geschrift hoort bij elke schaker/schaakster in de bagage te zitten.

Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Schaaknovelle

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

 

Schachdorf Ströbeck

 

Duitsland kent vele gezichten. Schachdorf Ströbeck is er één van.

Ik vind dat elke zichzelf respecterende schaker - waar ook ter wereld - dit dorp dient te kennen. Het is een leuk, merkwaardig fenomeen.

Zie: http://www.schachdorf-stroebeck.de/

En filmpjes: https://www.youtube.com/watch?v=BAiWvS3bGwo

Gewaardeerde schakers en schaaksters neem uitgebreid kennis van de informatie op internet.

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

De terugtocht van Napoleon uit Moskou

 

Een beroemde schaakstudie van de Rus Alexandr Petrov.

Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Petrov

Gepubliceerd in ‘Schachzeitung’ in 1824.

Deze studie is gebaseerd op de volgende historische gebeurtenis,

zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Veldtocht_van_Napoleon_naar_Rusland

 

Diagram:

 

 

  

De zwarte koning verbeeldt Napoleon en de witte koning Tsaar Alexander. De twee witte paarden

staan voor de kozakken en de dame voor generaal Michail Koetoesov.

De versplinterde zwarte stukken staan symbool voor het uiteengejaagde leger en de diagonaal h1-a8 is de rivier Berezina, waar Napoleon overheen ging, de dood tegemoet. Veld b1 is Moskou, veld h8 Parijs.

Ook in de oplossing wordt de loop van de geschiedenis aangehouden.

Eerst wordt Napoleon vanuit Moskou opgejaagd door de paarden:

1.Pd2+ Ka2 2.Pc3+ Ka3 3.Pdb1+ Kb4 4.Pa2+ Kb5 5.Pa3+ Ka6

Hier kan het witte leger, generaal Koetoesov, de genadeklap al uitdelen met 6.Da8 mat, maar net zoals op het slagveld zelf, laat wit die mogelijkheid bewust lopen. Napoleon mag de Berezina oversteken

6.Pb4+ Ka7 7.Pb5+ Kb8 8.Pa6+ Kc8 9.Pa7+ Kd7 10.Pb8+ Ke7 11.Pc8+ Kf8 12.Pd7+ Kg8 13.Pe7+ Kh8

en Napoleon, terug in Parijs, is een verloren man en moet het hoofd buigen voor Tsaar Alexander.

14.Kg2 mat.

 

De privé-secretaris van Napoleon, Louis Antoine Fauvelet de Bourrienne, schreef in zijn memoires: ‘Op de reis naar St. Helena werd een schaaktafel meegenomen waarop Napoleon speelde. Hij las veel, kleedde zich voor vier uur ’s middags en kwam dan naar de salon waar hij met iemand uit het gezelschap schaakte. Om vijf uur kondigde de Admiraal aan dat het diner geserveerd werd’.

 

(De tekst onder het diagram is overgenomen uit een column van Hans Böhm.)

 

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Paul Koster was in het verleden een begenadigd Middelburgs jeugdschaaktalent en nu een steunpilaar als voorzitter van onze schaakclub.

 

Is schaken oorlog?

Zie: http://www.maxeuwe.nl/index.php/museum/tijdelijke-exposities/279-archief-expo/279-expo-duits-schaakspel

en: http://www.maxeuwe.nl/nieuwsbrief/nummer76.pdf bladzijde 34 t/m 39

(Persoonlijk ben ik erg geïnteresseerd in de geschiedenis van de eerste en van de tweede wereldoorlog.)

 

Partij:

 

Wit:       M. Nellen

Zwart:   P. Koster

   

Gespeeld in de interne competitie van Middelburg op 8 september 2017. 

 

Paul mailde mij:

'Hoi Kees,

Hierbij een partij uit onze competitie.

Wat ons betreft een spannend partijtje met natuurlijk de nodige fouten en door een

blunder van Marcel weggegeven in het eindspel.

Ook namens Marcel,

Groet,

Paul.'

 

1. e2 – e4            c7 – c5

Siciliaans.

Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Siciliaans_(schaakopening)

2. Pb1 – c3         

en: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gesloten_Siciliaans

Deze zet hoeft nog niet definitief te leiden tot het gesloten Siciliaans.

2.                            Pb8 – c6

3. Pg1 – e2         e7 – e6

4. g2 – g3            d7 – d5

Dus toch geen gesloten Siciliaans.

5. e4 x d5            e6 x d5

6. d2 – d4            Lc8 – g4

7. Dd1 – d2

Nu is de witte opening echt veel te gekunsteld. 7. Lc1 – e3 verdiende de voorkeur.

 

 

7.                            c5 x d4

7.            Pg8 – f6 beperkt de witte mogelijkheden beter.

8. Pe2 x d4         Lf8 – c5

9. Lf1 – b5

9. Dd2 – e3 + is beter.

9.                            Dd8 – e7+

10. Pd4 – e2       Pg8 – f6

10.          O-O-O !  is hier de zet.

11. O-O               

Waarom niet 11. Pc3 x d5 ?

11.                         O-O

12. Pe2 – f4

Nog steeds is 12. Pc3 x d5 beter.

 

 

12.                         d5 – d4

13. Pf4 – d5        Pf6 x d5

14. Pc3 x d5       De7 – e4

15. Dd2 – g5

15. Lb5 x c6 was hier de aangewezen zet.

15.                         De4 – f3

15.         f7 – f5 is beter.

 

 

16. Lb5 x c6       

Mist 16. Pd5 – f6+ !

16.                         b7 x c6

17. Pd5 – f4

Nog steeds was 16. Pd5 – f6 mogelijk.

17.                         Lc5 – d6

18. h2 – h3         Ld6 x f4

19. Dg5 x g4       Df3 x g4

20. h3 x g4          Lf4 x c1

Aangezien de zwarte pion op d4 op een zwart veld staat, vind ik dit een begrijpelijke keus.

21. Ta1 x c1        Tf8 – e8

22. Tf1 – d1        c6 – c5

23. Kg1 – f1        Te8 – e4

24. f2 – f3           Te4 – e3

 25. Kf1 – f2

Een alternatief is 25. Td1 – d3    Ta8 – e8 26. Td3 x e3     Te8 x e3 27. T c1 – e1     Te3 x f3+ 28. Kf1 – g2 Tf3 – e3 29. Te1 x e3           d4 x e3 30. Kg2 – f3 lijkt mij wit meer spel te geven.

25.                         Ta8 – b8

26. b2 – b3         Kg8 – f8

27. Td1 – d3       Tb8 – e8

27.          Te3 – e6 is veiliger.

28. Td3 x e3       Te8 x e3

29. Tc1 – d1

Of 29. c2 – c3

29.                          Te3 – c3

30. Td1 – d2       Kf8 – e7

31. g4 – g5          Ke7 – e6

Of 31.    f7 – f5

32. g3 – g4          Ke6 – e5

33. Kf2 – g3        h7 – h6

33.         c5 – c4 is beter.

34. g5 x h6          g7 x h6

35. Td2 – e2+    Tc3 – e3

Dit lijkt mij tempoverlies. 35.     Ke5 – d5 verdient de voorkeur.

36. Te2 – h2       Te3 – c3

 

 

 

37. Th2 – f2       

37. Th2 – h5+ ! is de actieve zet. De tekstzet is buitengewoon passief.

37.                         f7 – f5

 

  

38. Kg3 – h4

De consequentie van 37. Th2 – f2

38.                         Ke5 – f4

39. g4 x f5           Kf4 x f5

40. Kh4 – g3       h6 – h5

41. a2 – a4          h5 – h4+

Of eerst 41.        Kf5 – g5

42. Kg3 x h4       Kf5 – f4

Bij voetbal zou er gefloten worden omdat de witte koning buitenspel staat.

43. a4 – a5          Tc3 x f3

44. Tf2 – g2        Tf3 – c3

44.         Tf3 – f1 waarom niet eerst even mat dreigen?

45. b3 – b4        

Een pion kwiet variant: wanhoop.

45.                         c5 x b4

46. Tg2 – g4+     Kf4 – e3

 

 

En wit gaf terecht op.

Een partij met wisselende kansen.

  

 

 

 -------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Cor Jansen was schaakkoning van Zeeland

 

Zie: http://www.pzc.nl/zeeuwse-sport/cor-jansen-was-schaakkoning-van-zeeland~a55e76fb/

Graag en met liefde vermeld ik deze kop uit de PZC in deze rubriek. Cor en ik kenden elkaar goed.

Cor heeft vele successen achter het schaakbord geboekt, onder andere: finale WK correspondentieschaak, vele Zeeuwse titels, open kampioen van Nederland in 1968; zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Open_Nederlands_Kampioenschap schaken

(Van Frits Roessel was het “Openingenvademecum” een lievelingsboekje van mij over schaakopeningen.)

In Waterlandkerkje is Cor geboren. Zie: https://www.waterlandkerkje.com/

Een prima correspondentiepartij van Cor:

 

Wit:       Cor Jansen

Zwart:   Sverre Johannes Aarseth Zie: https://en.wikipedia.org/wiki/Sverre_Aarseth

(geen kleine jongen dus)

 

Hoe lang deze partij heeft geduurd omstreeks 1968 is mij niet bekend.

Met briefkaarten gingen in die tijd de zetten over en weer. Het computertijdperk stond toen nog in de kinderschoenen.

 

1. d2 – d4            Pg8 – f6

2. c2 – c4             e7 – e6

3. Pb1 – c3          Lf8 – b4

Nimzo-Indisch, zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nimzo-Indisch

 

 

 

4. e2 – e3

Persoonlijk houd ik meer van 4. Dd1 – c2 of als verrassing 4. Dd1 – b3

4.                            O – O

5. Pg1 – e2        

Voorkomt dat de witte pionnenstructuur geruïneerd (misschien hier een iets te groot woord) wordt.

5.                            d7 – d5

6. a2 – a3            Lb4 – e7

7. c4 x d5

Maakt de stelling overzichtelijk. 7. Pe2 – f4 compliceert de stelling.

7.                            e6 x d5

8. g2 – g3

Geeft zwart geen aanknopingspunten. 8. Pe2 – f4 geeft zwart duidelijkheid.

8.                            Pb8 – d7

9. Lf1 – g2           Pd7 – b6

Dit paard heeft geen toekomst op de koningsvleugel.

 

 

10. Dd1 – d3      Tf8 – e8

11. O – O             a7 – a5

12. a3 – a4         

Wit laat het achterste van zijn tong niet zien.

12.                         Lc8 – d7

13. b2 – b3         h7 – h6

14. Lc1 – b2        Le7 – b4

15. Ta1 – c1        c7 – c6

16. f2 - f3

Maakt e3 – e4 mogelijk en verhindert de mogelijkheid voor zwart dat de loper van d7 naar g6 kan gaan.

16.                         c6 - c5

Deze zet vind ik niet goed: het geeft wit het prachtige veld d4 en de loper op b2 krijgt vrij uitzicht.

 

 

17. d4 x c5          Lb4 x c5

18. Pe2 – d4       Dd8 – e7

19. Tf1 – e1        Ta8 – d8

Waarom deze toren niet op c8 gezet? De c-lijn is immers de open lijn.

20. Pc3 – d1       g7 – g6

Verzwakt de diagonaal a1 – h8. Je hebt lef nodig om zo’n zet te durven spelen. Prioriteit voor zwart heeft in mijn ogen het hergroeperen van de zwarte stukken op de damevleugel. Bijvoorbeeld met Pb6 – a8, b7 – b6, Pa8 – c7, Pc7 – e6.

 

 

21. Pd1 – f2        De7 – d6

21.          Lc5 – b4 22. Te1 – e2 Td8 – c8  had gemoeten. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

22. Pf2 – h3        Td8 – c8

Eindelijk staat deze toren op de goede lijn.

23. Kg1 – h1

Het pionnetje op e3 kan in bepaalde varianten ook weer meedoen.

23.                         Pf6 – h5

23.          Lc5 – a3 ligt het meest voor de hand. De loper op b2 moet onschadelijk worden gemaakt.

24. g3 – g4          Ph5 – g7

25. Ph3 – f4        Kg8 – h7

26. Pf4 – h5

Met deze zet moet zwart toch rekening gehouden hebben?

26.                         Pg7 x h5

27. g4 x h5          Dd6 – e7

28. f3 – f4          

De witte loper op g2 mag ook weer meekijken.

28.                         Lc5 – b4

28.          Lc5 – a3 is hier nog steeds de aangewezen zet.

29. f4 – f5!

Nu zijn de rapen gaar!

 

 

 

29.                         De7 – g5

29.          Kh7 – g8 is beter, maar kan voor zwart verlies ook niet voorkomen. De witte loper op b2 is nu onaantastbaar.

30. Tc1 x c8        Ld7 x c8

31. f5 x g6+        f7 x g6

32. Pd4 – f3

Er zijn hier vele wegen die naar Rome leiden.

32.                         Dg5 – g4

Er dreigde immers dodelijk 33. Dd3 – d4.

33. h2 – h3

De zwarte dame moet nu de vierde rij verlaten.

33.                         Dg4 – e6

34. Dd3 – d4

Mission accomplished.

34.                         Te8 – g8

35. Pf3 – h4

Zwart geeft op. Zijn stukkenspel op de damevleugel was ‘lousy’.

 

 

 

SV Middelburg | jadewolf65@gmail.com